De Beweegclub

Terug

De Beweegclub

Geschreven op 17 oktober 2023

“Spontaan gestart en zomaar uitgegroeid tot een landelijk voorbeeld.”

Dit is het verhaal van twee jaar Beweegclub. Spontaan gestart en zomaar uitgegroeid tot een landelijk voorbeeld. Gewoon een groepje mensen dat bij elkaar komt om samen actief te zijn. Elke vrijdagavond om 7 uur verzamelen rondom koffie en thee, om vervolgens een gymzaal in te duiken. Er ontstond een geuzennaam; de Dikke Vriendenclub. Mensen kwamen. Omdat ze zich welkom voelde, omdat niets moest, omdat alles gewoon was. Gewoon, spontaan, zomaar… en opeens was het niet meer de Beweegclub; opeens was het Sociaal Motorische Groepsbegeleiding, Wat spontaan gegroeid was, heeft opeens een naam en een doel gekregen.

De Beweegclub heeft veel spelers en veel verschillende rollen. Het gaat natuurlijk om de deelnemers. Veelal mensen die in de GLI zaten. Dat betekent dat ze bezig zijn met gezonde leefstijl, met hun gewicht en in ons geval belangrijk, met beweging. Of eigenlijk met gebrek aan beweging. Naast de deelnemers was er begeleiding. Ze zaten ook wel echt in de groep. Sara viel nog op omdat ze echt jonger was en overduidelijk niet naar de GLI hoefde. Hans, ikzelf, viel alleen nog maar op, omdat ik vaak het woord nam, volgorde bepaalde en dingetjes voordeed. Ik zou wel echt binnen de interventie passen.

Het start met Sara. Dat is niet toevallig. Sara voelt zich connected tot een speciale groep mensen. Of een groep speciale mensen. Zij liep stage bij de GLI en ging praten met deelnemers. Zij hoorde iets, wat niet veel mensen horen. Zij hoorden mensen, die graag willen bewegen. Graag samen, maar ze hoorde mensen die angst hebben. Bang om uitgelachen te worden, bang dat ze iets niet kunnen. En ze deed vervolgens iets met wat ze hoorde. Dat zijn al twee eigenschappen (luisteren en doen) waar het verschil gemaakt wordt. Ze haalde een clubje mensen bij elkaar dat professioneel gezien iets met dit onderwerp zouden moeten. Vond Sara.

Ik zat in het clubje. Online, Corona-tijd. Ik deed Drenthe beweegt. We hadden net het vrij duidelijke overzicht beweegparticipatie gekregen. In 2009 is het aantal mensen in Drenthe dat aan de Beweegnorm voldoet, ongeveer 50%. Een ruim 10 jaar, tientallen interventies, 100 buurtsportcoaches en ruim 120 salaris-uitbetalingen later is het aantal mensen dat aan de Beweegnorm voldoet, ongeveer 50%. Het deed pijn in mijn hoofd. Ik hou van sport. Doen, kijken, beleven. Maar ik voelde soms ook antipathie. Omdat andere mensen het wel voor elkaar krijgen om een marathon te lopen of soms gewoon actief zijn, terwijl ik weer op de bank lig. Omdat die mensen zichzelf zo geweldig vinden en omdat er zo afgegeven wordt op de mensen die geen discipline hebben. Hoe duur wij voor de maatschappij zijn en dat wij de ondergang van de mensheid zijn. Ik geef toe, dit is volledig subjectief en alleen hoe ik het soms beleef.

Maar mijn hoofd en alles erin is niet uniek. Wat er bij mij omgaat, gaat er misschien ook bij anderen om. Het paste in het verhaal wat Sara gehoord had. Er zijn dus mensen met dezelfde gedachte als ik. Deze groep die wel graag wil maar zich niet aangesproken voelt door alles wat tot nu toe bestaat. De groep werd later op wel zo’n 35% van de inwoners ingeschat. Deze groep paste me wel, maar om gewoon mee te doen, dat ging wel wat te ver. Als ik nu de groep ging begeleiden, zat ik er stiekem wel bij, maar had niemand door dat ik me net zo ‘waardeloos voelde. Zo zijn we gestart.
Alles loslaten wat zou kunnen afstoten. Aan geen enkel vooroordeel voldoen. Ik heb zelden zolang over het uitzoeken van mijn kleding gedaan als bij onze eerste activiteit. Terwijl het juist makkelijk zou moeten zijn. Als ruimte vonden we het wielercentrum. Gewoon de kantine. Niets zorgde voor extra verwachtingen. Met zo’n 8 personen zijn we gestart en gemiddeld 8 personen is het gebleven. De deelnemers kwamen vooral vanuit de GLI-groepen. Een aantal kende elkaar. Gedurende de jaren kwamen er mensen vanuit de GLI, maar ook vanaf andere kanten erbij. Iedereen die geïnteresseerd was, kwam in de appgroep. Sara was en is beheerder. Alle info ging via deze groep. Vooral praktisch, soms ook iets persoonlijker. Als we de indruk hadden dat er iemand extra aandacht nodig had, werd er persoonlijk contact gezocht. Dat deden de deelnemers ook al snel zelf.

We hebben in het begin alleen maar geluisterd. Wat verwachten de deelnemers, wat willen ze. Waar hebben ze vooral ook geen zin in. Sara en ik waren een soort moderators. Zo heet dat tegenwoordig toch. Verbinden van een geweldige groep mensen zodat er een geheel ontstond. Al snel hielp iedereen daaraan mee. Er was geen enkel verwijt, geen oordeel. Steeds meer durfde iedereen zichzelf te zijn. Voor een aantal kon dat maanden duren. Er waren gangmakers. Heidi, die openlijk over de ongemakken van haar gewicht of omvang praatte. Erik die trots vertelde dat hij zijn sportieve outfit van die dag uit de container had gehaald. Vervolgens tijdens de, veel te complexe danspassen, als een vlinder door de ruimte bewoog. Moeder en dochter Mick en Patricia die al hun familiezaken, heden en verleden mee de ruimte innamen. Voor iedereen was de ruimte waar diegene om vroeg. Soms meer soms minder. Soms irritant veel, soms verdacht weinig.

Wat al snel bleek was dat iedereen een verhaal had. Er is een reden waarom mensen zich niet aangetrokken voelen tot het bestaande sportaanbod. Er zijn redenen waarom starten met koffie, thee en even vertellen of luisteren precies de reden is, om toch naar Club te gaan. Mensen zijn kwetsbaar, maar ook sterk. Omdat het verwachtingspatroon niet hoog ligt. Deelnemers verwachten niet veel van zichzelf en ook niet veel van de omgeving. Ze zijn blij met bijna alles. Deelnemers verwachten ook niet dat alles vanzelf gaat. Dat hebben ze haast nog nooit meegemaakt. Ze hebben ook respect voor de anderen die iets nieuws proberen of iets doen, waar ze niet zo goed in zijn. Bewegingen die heel ingewikkeld zijn voor lichamen die niet meer in proporties zijn, die het gewoon niet zo goed meer doen. Niet het meest onzichtbare schampere lachje heb ik in twee jaar gezien. Soms, en dat heeft echt wel wat met een andere beginsituatie te maken, gebeurde er iets tussen Sara en mij. We wilden te graag winnen. We kwamen echt buiten de groep. Maar, dat werd serieus teruggegeven. In algemene zin. ‘Vorige keer vond ik niet zo leuk …’. Duidelijk signaal. Moeder en dochter is natuurlijk ook een speciale dynamiek. Prima, maar het moet blijven passen in de groep. Dat lukte uiteindelijk goed.

Tijdens de koffie, vanaf zo’n 19.00 uur kwam iedereen binnenzetten. Erik was er al. Gratis koffie, krantje, reden genoeg. Al snel kwam Annie, fietsend vanaf de buurt van Grolloo. Als iedereen binnen was en we echt geen reden meer hadden om te blijven zitten, werden we actief. Meestal beginnen met muziek. Dansen noemde ik dat. Pasjes zetten noemde de deelnemers dat, terwijl ze naar mij keken. Elke week anders. Vervolgens soepel overgaan naar iets met wat kracht, lenigheid …maar toch vooral ook leuk. En vaak via een bal of een shuttle naar serieus tegen en met elkaar spelen. Er zat veel beweging in. Iedereen kon op de eigen manier meedoen. Uitstappen was altijd mogelijk. Het was onmogelijk om altijd een ‘les volgens het boekje’ te geven. De omstandigheden veranderden elke minuut, maar het draaide altijd om wat de deelnemers wilden; nooit wat ik wilde. En echt, in al mijn jaren in top, in jeugd en in wedstrijdsport heb ik nog nooit zoveel betrokkenheid en enthousiasme gezien. Alles, bijna alles werd omarmd en werd een succes.

Wanneer je traint wil je beter worden. In dit geval lag er natuurlijk een verbinding naar gewicht. We bewegen om af te vallen. Dat was dubbel. Al snel was het sociale contact veel belangrijker dan de kilo’s. We gingen wel upgraden. Om aan de verwachtingen en wensen van de deelnemers te blijven voldoen was het wielercentrum te basic. We ging naar een echte sportzaal. We gingen van meegebrachte koffie en thee (dank je Annie) naar echt barpersoneel en cappuccino. Iedereen blij, zou je denken. Nee, de verwachtingen, waar in het begin over nagedacht was, kwamen weer terug. In zo’n mooie zaal, dan wordt er vast iets meer van ons verwacht. Ik weet niet of ik dat kan. Laat ik die stress maar uit de weg gaan. Het kostte moeite om iedereen erbij te houden en duidelijk te maken dat iedereen ertoe doet. Daarvoor gingen we ook regelmatig andere dingen doen. Om elkaar op een andere wijze te ontmoeten. Ook om opzienbarende zaken te beleven. Lol hebben op de Golfbaan of spanning voelen in een roeiboot met een Olympisch kampioen. Het versterkte het gevoel dat we iets speciaals waren en altijd zullen zijn. En toch …komen er ook scheurtjes. Gedurende de twee jaar zie je iedereen opbloeien …en weer inzakken. Wanneer de ene opeens enorme stappen maakt met bewegen en dat vooral ook heel trots (en terecht) laat merken, komt dat hard aan bij degene, bij wie dat niet lukt. Er ontstaan verschillen. We hebben geprobeerd dat te laten ontstaan en te begeleiden. Naar de succesvollen maar ook naar de teleurgestelden.

Ik noem het vaak ‘sociaal cultureel werk”, waarbij ik overigens niet te veel mee wil gaan in definiëring (zoals PMGB). Sociaal cultureel werk staat vooral tegenover sport. In sport gaat het toch vooral om beter worden. Het is gericht op prestaties in de toekomst. Elke week anders. Bij sociaal cultureel werk gaat het vooral om het nu en het zijn. Blabla woorden, maar het uitgangspunt is het creëren van een veilige plek om te doen wat je graag wilt. Stabiliteit is essentieel. Het zegt ook iets over de levensduur van de groep. De groep start met gelijkgestemden en groeit naar een evenwicht. Doordat mensen zich thuisvoelen. Op een gegeven moment wordt voelbaar de grens van de groepsgrootte bereikt. De groepsdynamiek verandert ook omdat deelnemers verder kijken. De groep raakt langzaam leeg. Er zal bewust opnieuw gestart moeten worden om de groep een tweede leven in te roepen. Dat kan wel, maar vraagt specifieke begeleiding.

Na een half jaar pionieren met zijn allen, wordt het steeds duidelijker dat dit groepje mensen iets bijzonders aan het doen is. Iets waar veel mensen iets van kunnen leren., Dit is niet in eerste instantie de intentie geweest. Het is ontstaan omdat de ruimte is gegeven aan een groep mensen, die normaal gesproken er net achter aan loopt en net nooit aan bod komt. Dit geldt niet alleen bij bewegen. Dit is maatschappij breed. Er is een groep, mensen die het allemaal geweldig weten, die, bijna instinctief, het voortouw nemen. Die elk probleem vanuit hun maatschappelijke verantwoordelijkheid willen oppakken. Terwijl ze er eigenlijk vaak niet over gaan. Bewegingsarmoede is een vraagstuk in Nederland. Bekend; 50% beweegt, 35% wil graag, 10% geen belangstelling. We willen ons richten op de 35% …en we laten de 50%, de initiatiefrijken, vaak ondernemers en belanghebbenden, het plan maken om die écht andere groep in beweging te krijgen. De Beweegclub is echt voor en door de mensen uit de groep, waar we ons met zijn allen op richten.

Gecompliceerde beenbreuk, scheurtje in het jukbeen. Maar ook veel levensgebeurtenissen. We maakten veel mee samen. Er is heel veel gelachen, maar er is ook gehuild. Iedereen in de groep kent de zware momenten. Er zijn menen weggevallen uit de groep, omdat ze toch het idee hadden het niet bij te kunnen houden. Terwijl er geen minimumniveau was. Er gebeurde veel in hoofden van mensen. Er ontstonden vriendschappen. Mensen die het moeilijk hadden, hielpen elkaar. Erik die op de fiets van Patricia reed, Atty in de caravan van Heidi, Lisette, die haar moeder meenam en samen met Annie, Heidi en Atty de Hunzeloop zagen lopen. Waar we toch Marco Schuitenmaker live hoorde zingen en samen over de TT-markt. Voor een aantal de eerste keer.

Zonder maar een moment te denken dat er geen andere gelijksoortige initiatieven zijn, groeide de Beweegclub uit tot een nieuw voor beeld, een soort hit. Deelnemers als Erik, Heidi, Patricia en Jos vertellen in het openbaar over de Beweegclub. Levensgrote foto’s zichtbaar via billboards van Gezond in Drenthe, Verhalen op scholen. Uitspraken van deelnemers als Nathan, Rita, Nathan, Lisette, Annie, Atty, Angela en vergeet niet Wiesje worden geciteerd op verschillende plekken. Mick krijgt het podium tijdens het Sportgala in 2023 en Moniek is spraakmaker tijdens het Maatschappelijk debat ikv Provinciale verkiezingen. Steeds gaat het over hetzelfde. De Beweegclub is een succes omdat het zo laagdrempelig is. Zoals Erik zegt: Ík ga alleen heen omdat ik niet verwacht word’. Juist die laatste opmerking zorgt ervoor dat ik zelf word uitgenodigd door de Nederlandse Sportraad om te adviseren over hoe we de beweegparticipatie kunnen verhogen. Hetzelfde geldt voor de Beweegalliantie. In Den Haag, Amsterdam en Utrecht wordt gesproken over de Beweegclub, de Beweegreis, de Beweegbalk en zelfs de Beweegschaal. De lessen uit de Beweegclub worden meegenomen in #eenlevenlangbewegen, ons eigen beweegprogramma in Drenthe. Ondertussen bereikt de Beweegclub het ende van de afgesproken periode, twee jaar. Er zijn pogingen gedaan om een vervolgclub op te zetten. Er wordt verzonnen, door de ‘anderen’ dat de club wel Lekker in je lijf kan heten. Er zal betaald moeten worden, opgegeven en er is geen koffie en thee. Hoe sympathiek ook, dit verzonnen concept past niet bij de deelnemers van de Beweegclub. Maar, de meeste deelnemers van de Beweegclub hebben een leuk alternatief overgehouden vanuit de Club. Tafeltennis, badminton, hardlopen, fietsen, wandelen. En waar delen ze hun activiteiten en de tips voor anderen; in de groepsapp van de Beweegclub.

Dit is overgang. Via een intensieve opleiding en het aanstellen van gemeentelijke contacten, door het leggen van de regie, worden in het komende seizoen in elke Drentse gemeente minimaal één Beweegclub (onder welke naam dan ook) opgestart. We zorgen ervoor dat de mensen ook weten hoe ze een Club kunnen ontwikkelen, begeleiders kunnen vinden. Assen
zal ook meedoen. De Beweegclub in Assen was en is een voorloper en is een succes geworden omdat de deelnemers hun eigen verhaal konden vertellen en omdat de begeleiding eigenlijk net zo 35% was, maar net even wat meer netwerk en ervaring had. We gaan niet meer voor de Erik’s en Heidi’s beslissen. Dat kunnen ze heel goed zelf. Beter. Het duurt iets langer. Niet omdat ze ook maar iets minder slim zijn. Alleen omdat ze niet gewend zijn zelf te mogen beslissen.

Delen via social media